De Europese NIS2-richtlijn is in België van kracht sinds 18 oktober 2024, via de wet van 26 april 2024. Het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) houdt toezicht. De eerste mijlpaal ligt achter ons, maar de belangrijkste komt eraan: tegen 18 april 2027 moeten essentiële entiteiten aantonen dat ze het vereiste beveiligingsniveau halen.

In deze blog zetten we op een rij wat NIS2 vraagt, welke deadlines eraan komen en wat je nu al kan doen.

Wie valt onder NIS2?

NIS2 geldt voor middelgrote en grote organisaties in sectoren die belangrijk zijn voor de samenleving, zoals energie, transport, gezondheidszorg, digitale infrastructuur, afvalbeheer, productie en voeding. Sommige organisaties vallen er ongeacht hun grootte onder. De wet maakt een onderscheid tussen twee groepen:

  • Essentiële entiteiten staan onder regelmatig, voorafgaand toezicht en moeten hun conformiteit aantonen.

  • Belangrijke entiteiten staan onder toezicht achteraf, bijvoorbeeld na een incident. Een conformiteitsbeoordeling is voor hen vrijwillig, maar geeft wel een vermoeden van conformiteit. Alle andere verplichtingen gelden volledig.

Val je zelf niet onder NIS2, maar lever je diensten of producten aan een organisatie die dat wel doet? Dan kan je klant via contracten ook van jou beveiligingsmaatregelen vragen.

De belangrijkste data

  • 18 oktober 2024: de wet is van kracht. Sindsdien gelden de verplichtingen rond beveiligingsmaatregelen en het melden van incidenten.

  • 18 april 2026: eerste mijlpaal voor essentiële entiteiten. Zij moesten een eerste stap aantonen, bijvoorbeeld een geverifieerd CyberFundamentals-niveau Basic of Important, of de scope van hun ISO 27001-certificering.

  • 18 april 2027: essentiële entiteiten moeten het niveau Essential aantonen, via CyberFundamentals-certificering, een ISO 27001-certificering met gelijkwaardige maatregelen of een inspectie door het CCB.

  • 18 april 2028: uiterste datum voor wie in 2027 een herstelplan indient.

Niet klaar tegen april 2027?

Het CCB heeft essentiële entiteiten hierover dit jaar aangeschreven. Haal je het niveau Essential niet tegen 18 april 2027, dan dien je een herstelplan in. Dat plan toont aan dat je minstens het niveau Important (of een gelijkwaardig niveau) haalt en beschrijft welke maatregelen je neemt om het niveau Essential te bereiken tegen 18 april 2028.

Let op: dit is geen uitstel. Het CCB benadrukt dat de wettelijke verplichtingen en termijnen ongewijzigd blijven.

Wat is CyberFundamentals?

CyberFundamentals (CyFun) is het Belgische referentiekader van het CCB. Het kent vier niveaus: Small, Basic, Important en Essential. Hoe kritischer je organisatie, hoe hoger het niveau dat van je verwacht wordt. Sinds de versie CyFun 2025 is er ook aandacht voor governance (Govern). De versies 2023 en 2025 lopen naast elkaar tot 18 april 2027. Een alternatief is ISO/IEC 27001, een internationale norm die meestal breder en uitgebreider is.

Andere verplichtingen

  • Incidenten melden: een eerste waarschuwing binnen 24 uur, een melding binnen 72 uur en een eindrapport binnen een maand.

  • Verantwoordelijkheid van het management: het bestuur keurt de beveiligingsmaatregelen goed, volgt een opleiding en is er persoonlijk verantwoordelijk voor.

  • Sancties: bij inbreuken zijn boetes mogelijk die volgens de Europese richtlijn kunnen oplopen tot 10 miljoen euro of 2% van de wereldwijde omzet voor essentiële entiteiten, en tot 7 miljoen euro of 1,4% voor belangrijke entiteiten.

Wat kan je nu al doen?

  • Controleer of je organisatie onder NIS2 valt, en als welk type entiteit. Het CCB biedt hiervoor informatie en een registratieplatform via ccb.belgium.be.

  • Maak een risicoanalyse en vergelijk je huidige maatregelen met het CyberFundamentals-niveau dat voor jou geldt.

  • Stel een plan op met concrete acties, verantwoordelijken en timing. Begin bij de basis: multifactorauthenticatie, updates, back-ups en een procedure om incidenten te melden.

  • Betrek je IT-partner en leveranciers tijdig. Veel maatregelen raken je volledige IT-omgeving.

Hoe helpt Datawolk?

Datawolk is zelf ISO 27001-gecertificeerd en weet dus uit ervaring wat een beveiligingskader in de praktijk vraagt. We helpen je graag bij de technische maatregelen die NIS2 en CyberFundamentals verwachten, zoals beveiligde toegang, back-up en herstel, updatebeheer en monitoring. Neem gerust contact met ons op.

Deze blog geeft een algemeen overzicht en is geen juridisch advies. Raadpleeg voor jouw situatie altijd de officiële informatie van het CCB.

Team Datawolk